Gniazdo ptaka z jajami w gałęziach drzewa – ochrona w sezonie lęgowym
Poradnik · Prawo · Arborystyka

Opinia ornitologiczna

Ochrona ptaków lęgowych przy wycince drzew — co to jest, kiedy obowiązuje i jak to działa w praktyce.

Sezon lęgowy 2025

Prace wycinkarskie w sezonie lęgowym (1 marca – 15 sierpnia) bez opinii ornitologicznej mogą skutkować mandatem do 5 000 zł lub postępowaniem karnym. Planuj z wyprzedzeniem.

Co to jest opinia ornitologiczna?

Opinia ornitologiczna to dokument sporządzony przez ornitologa lub osobę o udokumentowanej wiedzy przyrodniczej, który stwierdza obecność lub brak chronionych ptaków i ich gniazd w danym drzewie, na budynku lub w obszarze planowanych prac.

Ustawa o ochronie przyrody (Dz.U. 2004 nr 92 poz. 880 z późn. zm.) zakazuje niszczenia gniazd, jaj i piskląt gatunków chronionych. Naruszenie tego zakazu — nawet nieumyślne — jest przestępstwem. Opinia ornitologiczna to dowód, że przed przystąpieniem do prac sprawdzono czy ptaki są obecne.

Kiedy opinia ornitologiczna jest wymagana?

  • Wycinka drzew i krzewów w sezonie lęgowym (marzec – sierpień)
  • Rozbiórka lub remont budynków z gniazdującymi jaskółkami, jerzykami lub gołębiami
  • Prace przy żywopłotach i krzewach wiosną i latem
  • Inwestycje wymagające decyzji środowiskowej
  • Prace przy zieleni komunalnej realizowane przez firmy na zlecenie gminy

Sezon lęgowy – kiedy i dlaczego?

Okres lęgowy ptaków w Polsce trwa od ok. 1 marca do 15 sierpnia, choć dla niektórych gatunków (np. jerzyki) jest krótszy (maj–sierpień), a dla innych (np. krukowate) może zaczynać się w lutym. W tym czasie ptaki zakładają gniazda, składają jaja i wychowują pisklęta.

Prace prowadzone poza sezonem lęgowym (wrzesień–luty) co do zasady nie wymagają opinii ornitologicznej, choć każdy przypadek należy oceniać indywidualnie — szczególnie przy gniazdach stałych (bociany, gniazda na budynkach).

Co zawiera opinia ornitologiczna?

  • Data i miejsce oględzin
  • Opis drzewa lub obiektu
  • Stwierdzone gatunki ptaków i forma ich obecności (gniazdo puste, gniazdo z jajami, pisklęta)
  • Ocena ryzyka naruszenia zakazu
  • Zalecenia: możliwość natychmiastowego działania, odroczenie prac lub konieczność uzyskania derogacji
  • Podpis i dane ornitologa

Kto może wydać opinię ornitologiczną?

Formal nie istnieje jeden rejestr uprawnionych ornitologów. W praktyce urzędy akceptują opinie wydane przez:

  • Przyrodników z udokumentowanym wykształceniem (biologia, ochrona środowiska)
  • Ornitologów zrzeszonych w Polskim Towarzystwie Ornitologicznym (PTO)
  • Inspektorów ochrony środowiska

Współpracujemy z ornitologiem — możemy zorganizować wizję lokalną i uzyskanie opinii w jednym kroku, razem z przygotowaniem do wycinki.

Co jeśli ptaki są obecne?

Jeżeli opinia stwierdza obecność lęgowych ptaków chronionych, prace należy przesunąć do czasu opuszczenia gniazda przez pisklęta (zwykle 4–8 tygodni od znalezienia). W wyjątkowych sytuacjach możliwe jest uzyskanie derogacji od RDOŚ — Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska.

Brak natychmiastowej możliwości wycinki nie oznacza, że nic nie można zrobić — w tym czasie warto przeprowadzić inwentaryzację dendrologiczną, uzyskać pozwolenie na wycinkę lub przygotować logistykę prac.

Planujesz wycinkę w sezonie lęgowym?

Zadzwoń — pomożemy ustalić czy i jakie dokumenty są potrzebne, zanim zaczniemy pracę.